افزایش سرمایه

انواع افزایش سرمایه

 

افزایش سرمایه یکی از کلیدی ترین تغییرات شرکت ها برای تامین منابع مالی خود می باشد و برای سرمایه گذاران در بورس و اوراق بهادر نیز این تغیرات مهم می باشد و همچنین نیاز هست تا سرمایه گذاران از انواع افزایش سرمایه و روش های آناطلاعات بیشتری کسب نماییند در بورس خبر افزایش سرمایه یک شرکت می تواند قیمت یک سهم را دستخوش تغییرات قابل توجهی بکند. به همین دلیل تصمیم گرفتم تا در این مطلب توضیحاتی درباره این موضوع و انواع روش های آن برای علاقه مندان به بازار سرمایه ارائه کنم.

 

 

افزایش سرمایه چیست و به چه دلیل انجام می شود؟

 انواع روش های افزایش سرمایه کدامند؟

حق تقدم چیست؟

قیمت سهام پس از افزایش سرمایه چگونه محاسبه می شود؟

 

افزایش سرمایه چیست و چرا انجام می شود ؟

 

هرگاه شرکت برای توسعه فعالیتهای خود مثل تاسیس یک خط تولید جدید یا تاسیس یک کارخانه دیگر و … به منابع مالی جدید نیازداشته باشد، با پیشنهاد اعضای هیئت مدیره ، سهامداران شرکت موضوع افزایش سرمایه را در جلسه مجمع عمومی فوق العاد مورد بررسی و رأی گیری قرار می دهند تا سرمایه شرکت به میزان مورد نظر افزایش پیدا کند.

 

انواع افزایش سرمایه

 

 انواع افزایش سرمایه عبارتند از:

· از محل سود انباشته و اندوخته در قالب سهام جایزه

· از محل آورده نقدی و مطالبات در قالب حق تقدم

· از محل صرف سهام

 

افزایش سرمایه از محل سود انباشته و اندوخته (سهام جایزه)

 

در این روش شرکت سهام جدیدی ناشی از افزایش سرمایه را به سهامداران می دهد . برای این کار نیازی به پرداخت پولی توسط سهامداران نمی باشد چون شرکت سود انباشته قابل توجهی دارد. طبق قانون تجارت شرکت ها موظف هستند سالیانه درصدی از سود خود را نزد خود نگهداری کنند. این سود در حسابی تحت عنوان سود انباشته در صورت های مالی شرکت ثبت می شود. در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی دارد، تصمیم می گیرد که افزایش سرمایه خود را از این روش انجام بدهد و با این کار منابع جدید مورد نیاز خود را تامین کند. پس در روش سود انباشته عملا جریان نقدینگی جدید به شرکت وارد نمی شود. پس به دلیل اینکه سهامداران پولی برای سهام جدید خود پرداخت نمی کند به سهامی که به این روش به سهامدار تعلق می گیرد، سهام جایزه هم گفته می شود. در روش سود انباشته درصد مالکیت شما در شرکت تغییری پیدا نمی کند، یعنی به همان نسبت که سرمایه شرکت زیاد می شود تعداد سهام شما نیز افزایش پیدا می کند. از نظر تئوریک میزان دارایی شما نیز تغییری نمی کند، یعنی به همان نسبت که تعداد سهام شما زیاد می شود قیمت سهام کاهش پیدا می کند که عموما پس از چند ماه به صورت خودکار سهام جایزه به پورتفوی سرمایه گذاری اضافه خواهد شد.

 

قیمت سهم پس از افزایش سرمایه

 

پس از افزایش سرمایه قیمت جدید سهام  دستخوش تغییراتی می شود که با فرمول زیر می توان محاسبه کرد:

فرمول افزایش سرمایه

فرمول افزایش سرمایه انباشته

 

نمونه

 

فرض کنید قیمت سهام شرکتی ۲۰۰۰ ریال است و این شرکت از محل سود انباشته ۴۰ درصد افزایش سرمایه میدهد. طبق فرمول، قیمت هر سهم جدید به صورت زیرمحاسبه خواهد شد:

X=40/100=0.4

ریال۱۴۲۸٫۵=۰٫۴+۱/۲۰۰۰=قیمت سهم پس از افزایش سرمایه

همانطور که مشاهده می کنید اگر مثلا شما قبل از افزایش سرمایه ۱۰۰۰ سهم ۲۰۰۰ ریالی داشتید پس از آن ۱۴۰۰ سهم ۱۴۲۸ ریالی دارید که مجموع دارایی شما در این ۲ حالت یکی می شود.

 

افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات (حق تقدم)

 

در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی ندارد و یا می خواهد که منابع مالی جدید به شرکت وارد کند از محل آورده نقدی سهامداران اقدام به افزایش سرمایه می کند. به دلیل اینکه افزایش سرمایه از این روش، نیازمند تأمین منابع جدید از سوی سهامداران فعلی شرکت است، شرکت حق استفاده و حضور در آن را ابتدا به سهامداران شرکت می‌دهد. به این صورت که اوراقی تحت عنوان حق تقدم سهام در اختیار سهامداران فعلی قرار می گیرد. سهامدار در مدت زمان مجاز برای معاملات این اوراق که معمولا ۲ ماه است و به آن مهلت پذیره نویسی گفته می شود، می تواند یکی از دو کار را انجام دهد:

 

1-     پرداخت مبلغ اسمی سهام: 

 

در این روش شما به ازای هر سهم باید مبلغی را در بازه زمانی ۲ماهه به شرکت پرداخت نمایید. این مبلغ در ایران معمولا ۱۰۰۰ ریال (قیمت اسمی سهم) است. با این کار پس از طی شدن مراحل افزایش سرمایه، حق تقدم شما تبدیل به سهم عادی می شود.

2-     فروش حق تقدم: 

اگرشما به هر علتی تمایل نداشته باشید که از حق تقدم های خود استفاده کنید می توانید در بازه زمانی ۲ ماهه حق تقدم های خود را به سرمایه گذاران دیگر بفروشید. این حق تقدم ها مثل سهام عادی در بورس قابل معامله هستند. مثلا حق تقدم بانک تجارت با نماد وتجارت، با نماد وتجارتح معامله می شود. قیمت حق تقدم به اندازه آورده شما (معمولا ۱۰۰۰ ریال) از قیمت روز سهم اصلی در بازار کمتر است.

نکته: اگر شما به هر علتی مبلغ اسمی سهام را پرداخت نکنید و همچنین حق تقدم خود را نیز به فروش نرسانید، پس از اتمام مهلت پذیره نویسی حق تقدم سهام شما به فروش می رود.یعنی شرکت حق تقدم های استفاده نشده را از طریق بورس به فروش می رساند و مبلغ حاصل از فروش را بعد از کسر کارمزدها به حساب شما واریز می کند. قیمت فروش در این مواقع معمولا نزدیک به قیمت روزهای آخر پذیره نویسی حق تقدم هاست.

 

 قیمت سهم پس از افزایش سرمایه

 

پس از افزایش سرمایه قیمت جدید سهام  دستخوش تغییراتی می شود که با فرمول زیر می توان محاسبه کرد:

 

فرمول افزایش سرمایه

فرمول افزایش سرمایه حق تقذم

نمونه

فرض کنید قیمت هر سهم شرکتی ۶۰۰۰ ریال است و این شرکت از محل مطالبات و آورده نقدی ۳۰۰ درصد افزایش سرمایه داده و به ازای هر سهم جدید ۱۰۰۰ ریال(یعنی همان ارزش سهمی) از سهامداران مطالبه می‌کند. قیمت هر سهم جدید و همچنین قیمت حق تقدم سهم این شرکت به صورت زیر خواهد بود:

X=300/100=3

ریال۲۲۵۰=۱+۳/(۳ *۱۰۰۰ )+۶۰۰۰=قیمت سهم پس از افزایش سرمایه

ریال۱۲۵۰=۱۰۰۰-۲۲۵۰=قیمت حق تقدم

 

 

افزایش سرمایه از محل صرف سهام

 

در روش سوم با سلب حق تقدم سهامداران، سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه به قیمت بازار مورد پذیرهنویسی کلیه متقاضیان قرار میگیرد.

 

اکنون که با انواع افزایش سرمایه آشنا شدیم به یک سری از سوالات پر تکرار که در فکر سرمایه گذار می رسد می پردازیم

 

سوالات رایج

 

در چه صورت افزایش سرمایه شرکت به سهامداران تعلق میگیرد؟

افزایش سرمایه به سهامداری تعلق میگیرد  که در تاریخ  اجرای مصوبه،  مجمع عمومی فوق العاده شرکت مبنی بر افزایش سرمایه، مالک سهام شرکت باشد ( به عبارتی دیگر سهم خود را تا زمان برگزاری مجمع نفروخته باشد)

اوراق جدید ناشی از افزایش سرمایه شرکت را چگونه میتوان دریافت کرد؟

معمولا این اوراق (حق تقدم و سهام جایزه) به صورت خودکار پس از چندماه در پورتفوی سرمایه گذاری قابل مشاهده خواهد بود اما برای اطلاع از نحوه و زمان دریافت اوراق میتوان با امور سهام شرکت مربوطه ارتباط برقرار کرد.

سهامداران فعلی چگونه از تصمیم شرکت برای افزایش سرمایه مطلع میشوند؟

بعد از به تصویب رسیدن افزایش سرمایه در مجمع عمومی فوق العاده توسط سهامداران، این در روزنامه کثیرالانتشاری که به عنوان روزنامه رسمی شرکت انتخاب شده، منتشر میشود تا همه سهامداران از این تصیم مطلع شوند. البته در سایت کدال به نشانی www.codal.ir  هم این آگهی منتشر می شود.

چگونه باید حق تقدم خود را به سهم تبدیل بکنم؟

فرم استفاده از حق تقدم را در مهلت تعیین شده (که معمولا 60 روز است ) تکمیل و برای شرکت ارسال کنید. (این فرم هم در سایت شرکت و هم در سایت کدال موجود است) بنابراین علاوهبر تکمیل فرم، به ازای هر حق تقدم ، مبلغ 100 تومان (قیمت اسمی سهام) را به حساب شرکت واریز نمایید تا سهام جدید، به نامتان صادر شود.

نمی خواهم حق تقدم خود را به سهم تبدیل بکنم . آیا امکان فروش آن فراهم است؟

پس از انتشار حق تقدم، چندین روز وقت (که معمولا 60 روز است) برای فروش و یا حتی اضافه کردن (خرید) حق تقدم جدید دارید.

به هر دلیلی نه توانستم حق تقدم خود را بفروشم و نه فرم استفاده از حق تقدم را پر کردم حال باید چه کنم؟

برخی از سهامداران ممکن است به علت عدم اطلاع از افزایش سرمایه شرکت و یا هر دلیل دیگر، در مهلت تعیین شده هیچ اقدامی نکنند. در این حالت، شرکت پس از پایان مهلت مقرر، حق تقدم باقیمانده را با قیمت روز بازار، در بورس فروخته و مابه التفاوت قیمت اسمی و قیمت بازار را به حساب سهامدارانی که از حق تقدم خود استفاده نکرده اند، واریز میکند.

آیا شرکت می تواند کاهش سرمایه هم بدهد؟

اگر بر اثر زیانهای وارده حداقل نصف سرمایه شرکت از بین برود، هیأت مدیره مکلف است بلافاصله مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام را دعوت نماید تا موضوع انحلال یا بقاء شرکت مورد شور و رأی واقع شود. هرگاه مجمع مزبور رأی به انحلال شرکت ندهد باید در همان جلسه سرمایه شرکت را به مبلغ سرمایه خود کاهش دهد.

امید است با مطلب فوق گامی در جهت ارتقاء آموزشی شما در بازار سرمایه برداشته باشم.

12 دیدگاه برای “انواع افزایش سرمایه”

  1. avatar

    خیلی عالی ممنون

    1. avatar

      سپاس گذارم دوست عزیز

  2. avatar

    با سلام اگر شرکتی ۶۸٪افزایش سرمایه از محل سایر اندوخته ها داشته باشد
    کسی که۱۰۰۰تا سهم داره چطور میشه؟

    1. avatar

      می توانید طبق فرمول و نمونه سوال که در مطلب بالا آمده است استفاده کنید

      1. avatar

        مشخص شد ممنون

        1. مهران مرادی

          موفق باشی دوست گرامی

  3. avatar

    لطفا زمان بسته بودن سهم در مدت مجمع را بگید

    1. avatar

      حتما طی یک مطلب مفصل توضیح خواهم داد .

  4. avatar

    افزایش سرمایه ترکیبی به چه صورت می باشد.؟

    1. avatar

      در برخی از موارد شرکتها اقدام به افزایش سرمایه ترکیبی می کنند. مثلا بخشی از آن از محل سود انباشته و بخش دیگر از طریق آورده نقدی سهامداران انجام می شود. برای محاسبه قیمت سهم در این روش، باید فرمول دو روش مزکور را با یکدیگر تلفیق کنید.

  5. avatar

    سلام الان افزای سرمایه بانک دی به چه صورت است

    1. avatar

      می توانید در سایت کدال به نشانی http://www.codal.ir کلیه تغییرات شرکت ودرصد افزایش سرمایه آن را مشاهده نمایید.